TINTUCAI

Cảnh báo: Đừng chia sẻ 5 loại thông tin này với AI nếu không muốn bị lộ bí mật đời tư

Trong kỷ nguyên số, các công cụ AI như ChatGPT, Gemini hay Claude đang trở thành những trợ lý đắc lực cho công việc và cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều người dùng vẫn lầm tưởng rằng những cuộc trò chuyện với AI là hoàn toàn riêng tư và kín đáo.

Sự thật là: AI học từ chính dữ liệu bạn cung cấp.

Nếu không cẩn trọng, bạn có thể vô tình trao gửi những bí mật quan trọng nhất của mình vào cơ sở dữ liệu khổng lồ của các tập đoàn công nghệ. Để bảo vệ chính mình, dưới đây là 5 loại thông tin "tuyệt mật" bạn tuyệt đối không nên nhập vào khung chat của AI.

1. Thông tin định danh cá nhân (PII)

Đây là quy tắc vàng đầu tiên. Thông tin định danh cá nhân (Personally Identifiable Information - PII) là những dữ liệu có thể dùng để xác định danh tính cụ thể của bạn.

Tuyệt đối không chia sẻ:

Số Căn cước công dân (CCCD), Hộ chiếu.
Địa chỉ nhà riêng cụ thể.
Số điện thoại cá nhân.
Ngày tháng năm sinh đầy đủ của bạn hoặc người thân.

Rủi ro: Nếu cơ sở dữ liệu của AI bị tấn công hoặc rò rỉ, kẻ xấu có thể sử dụng những thông tin này để mạo danh bạn, thực hiện các hành vi lừa đảo hoặc đánh cắp danh tính (Identity Theft).

2. Mật khẩu và thông tin đăng nhập

Nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng rất nhiều lập trình viên hoặc người dùng phổ thông thường copy-paste cả đoạn code hoặc văn bản chứa mật khẩu vào AI để nhờ kiểm tra lỗi.

Tuyệt đối không chia sẻ:

Mật khẩu (Password) của bất kỳ tài khoản nào (Facebook, Email, Ngân hàng...).
Mã xác thực 2 lớp (2FA), mã OTP.
API Keys (Khóa kết nối ứng dụng) hoặc Token đăng nhập.

Lưu ý: Ngay cả khi bạn chat với AI để nhờ tạo mật khẩu mạnh, hãy dùng mật khẩu đó làm ý tưởng tham khảo thay vì sử dụng y nguyên, vì AI có thể lưu trữ lại chuỗi ký tự đó.

3. Dữ liệu tài chính và Ngân hàng

AI có thể giúp bạn lập kế hoạch tài chính, nhưng nó không nên biết chi tiết về "két sắt" của bạn.

Tuyệt đối không chia sẻ:

Số thẻ tín dụng (Credit Card), mã CVV (3 số sau thẻ).
Số tài khoản ngân hàng kết hợp với tên chủ tài khoản.
Báo cáo thuế chi tiết chưa được che giấu thông tin.
Thông tin thu nhập và bảng lương cụ thể của nhân viên.

Rủi ro: Tin tặc luôn săn lùng các đoạn hội thoại chứa dữ liệu tài chính. Việc cung cấp thông tin này cho AI làm tăng nguy cơ bạn bị tấn công tài chính trực tuyến.

4. Bí mật kinh doanh và Dữ liệu nội bộ công ty

Đã có trường hợp nhân viên của các tập đoàn lớn vô tình làm lộ mã nguồn (source code) và chiến lược kinh doanh khi nhờ AI tóm tắt biên bản họp hoặc sửa lỗi code.

Tuyệt đối không chia sẻ:

Mã nguồn phần mềm (Source code) độc quyền của công ty.
Chiến lược kinh doanh, kế hoạch ra mắt sản phẩm chưa công bố.
Danh sách khách hàng, dữ liệu nội bộ.
Các văn bản pháp lý mật.

Nếu bạn cần AI xử lý dữ liệu công việc, hãy đảm bảo rằng bạn đã ẩn danh hóa (anonymize) toàn bộ tên riêng, số liệu cụ thể và các dữ liệu nhạy cảm trước khi nhấn "Gửi".

5. Thông tin sức khỏe và Đời tư thầm kín

Nhiều người coi AI như một chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ ảo. Dù việc xin lời khuyên là hữu ích, nhưng hãy cẩn trọng với mức độ chi tiết bạn chia sẻ.

Tuyệt đối không chia sẻ:

Hồ sơ bệnh án chi tiết kèm tên tuổi.
Các vấn đề tâm lý nhạy cảm gắn liền với danh tính thực.
Những bí mật gia đình hoặc các vấn đề pháp lý cá nhân (như tranh chấp ly hôn, thừa kế).

Rủi ro: Các công ty công nghệ có thể dùng dữ liệu này để xây dựng hồ sơ người dùng (profiling) nhằm phục vụ quảng cáo mục tiêu, hoặc tệ hơn là dữ liệu này bị rò rỉ ra ngoài, ảnh hưởng đến uy tín và đời sống riêng tư của bạn.

Tại sao việc này lại nguy hiểm?

Bạn cần hiểu cơ chế hoạt động của hầu hết các AI hiện nay:

Huấn luyện lại: Dữ liệu bạn nhập vào thường được sử dụng để "dạy" cho AI thông minh hơn trong tương lai.
Sự can thiệp của con người: Để cải thiện chất lượng, một số nhà cung cấp AI có đội ngũ nhân viên (human reviewers) đọc ngẫu nhiên các đoạn hội thoại của người dùng. Bí mật của bạn có thể đang được một người lạ đọc được.

‍